ข้อมูลเศรษฐกิจ  (2004)

พื้นที่ทำการเกษตรกรรมกว้างใหญ่ ถ่านหิน ก๊าซธรรมชาติ แร่ธาตุ ป่าไม้

ถ่านหิน พลังงานไฟฟ้า อุตสาหกรรมเหล็กและแปรรูปเหล็ก  การผลิตอุปกรณ์ขนส่ง เคมีภัณฑ์ น้ำตาล

33.4 พันล้าน USD (2004)

29.7 พันล้าน USD (2004)

รัสเซีย  39.8 % เยอรมนี  9.2 % เตอร์กเมนิสถาน 6.6 % อิตาลี  2.7 %

*ที่มาข้อมูลเศรษฐกิจ : EIU, IMF, CIA The World Factbook

รู้เรื่องยูเครน * * * *

คนยูเครน (Ukrainians) มาจากไหน ?

             นักประวัติศาสตร์เชื่อว่าชาว Nomad โดยเฉพาะชาว Scythian เป็นพวกแรกที่เข้ามาตั้งหลักแหล่งในยูเครนในช่วงก่อนคริสตกาล  หลังจากนั้น ชาวเผ่าสลาฟได้เข้ามาตั้งถิ่นฐานบริเวณตอนกลางและตะวันออกของยูเครน อย่างไรก็ดี ชนชาติสำคัญที่มีบทบาทในการรวบรวมดินแดนบริเวณนี้ให้เป็นปึกแผ่นคือชาว  รุส (Rus) ที่มาจากสแกนดิเนเวีย  โดยต่อมาชาวรุสได้สถาปนาอาณาจักร Kievan Rus ขึ้นในศตวรรษที่ 6 และปกครองชาวสลาฟที่อาศัยอยู่ในดินแดนแถบนี้ และได้ขยายดินแดนออกไปรวบรวมเผ่าสลาฟและชนชาติต่างๆ จนเป็นอาณาจักรที่ใหญ่ที่สุดในยุโรปในศตวรรษที่ 11  แต่ในศตวรรษที่ 12 อาณาจักรนี้ได้เสื่อมสลายลง เนื่องจากสงครามระหว่างเจ้าผู้ครองนครต่างๆ  และการรุกรานจากชาวมองโกลในศตวรรษต่อมา   หลังจากนั้น ดินแดนบางส่วนของยูเครนได้ถูกผนวกรวมกับอาณาจักรต่างๆ อาทิ ลิทัวเนีย โปแลนด์ ออสโตร-ฮังกาเรียน และรัสเซีย

             ในช่วงแรกของสงครามโลกครั้งที่สอง ชาวยูเครนให้การสนับสนุนกองทัพของนาซีเยอรมันเพื่อเป็นอิสระจากสหภาพโซเวียต แต่ต่อมาได้หันไปต่อต้าน เนื่องจากกองทัพเยอรมันปกครองอย่างกดขี่และทารุณ โดยในช่วงดังกล่าว ชาวยิวในยูเครนกว่า 1 ล้านคนถูกสังหารหมู่ และกรุงเคียฟถูกเผาทำลาย   อย่างไรก็ดี หลังจากที่กองทัพนาซีบุกโปแลนด์ในปี ค.ศ. 1939  ดินแดนส่วนตะวันตกของยูเครนที่เดิมอยู่ภายใต้โปแลนด์ได้ถูกผนวกรวมกับสหภาพโซเวียต

             หลังสงครามโลกครั้งที่สอง  กระแสชาตินิยมในยูเครนขยายตัวขึ้นอย่างต่อเนื่อง  ด้วยเหตุผลต่างๆได้แก่  ความไร้ประสิทธิภาพของระบบสหภาพโซเวียต  ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำทั่วสหภาพโซเวียต และการพยายามปิดบังข้อมูลของเจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหภาพโซเวียตต่อกรณีการระเบิดของโรงงานปฏิกรณ์ปรมาณู Chornobyl ที่ตั้งอยู่ในยูเครนในปี ค.ศ. 1986  และเมื่อประธานาธิบดีกอร์บาชอฟดำเนินนโยบายเปิดกว้างทางการเมือง  ได้ส่งผลให้รัฐบาลของสหภาพโซเวียตจำเป็นต้องให้อำนาจแก่สาธารณรัฐและดินแดนปกครองตนเองต่างๆ มากขึ้น  กระแสการเรียกร้องสิทธิที่จะปกครองตนเองในยูเครนดำเนินไปอย่างเข้มแข็ง และในที่สุดยูเครนได้ประกาศเอกราชจากสหภาพโซเวียตเมื่อวันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ. 1991 ซึ่งต่อมาเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 1991 ชาวยูเครนได้ลงประชามติให้ยูเครนประกาศเอกราชจากสหภาพโซเวียต

ยูเครนหลังได้รับเอกราชจากสหภาพโซเวียต

           พัฒนาการทางการเมืองและเศรษฐกิจในยูเครนภายหลังการแยกตัวจากสหภาพโซเวียต เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ.1991 แบ่งออกเป็น 2 ช่วงได้ ดังนี้

           สมัยการบริหารประเทศของประธานาธิบดี Leonid Kravchuk (ค.ศ. 1991-1994)

           หลังการประกาศเอกราช  ยูเครนได้เปลี่ยนแปลงการปกครองสู่ระบอบประชาธิปไตยและมีการเลือกตั้งขึ้นครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 1991 โดยนาย Leonid Kravchuk อดีตประธานรัฐสภา   ยูเครนได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีคนแรก  ประธานาธิบดี Kravchuk ได้เริ่มกระบวนการสร้างชาติ และปฏิรูประบบเศรษฐกิจของประเทศไปสู่ระบบเศรษฐกิจแบบเสรีแบบตะวันตก อย่างไรก็ดี ในภาพรวม สถานการณ์การเมืองภายในประเทศยังสับสนวุ่นวาย อาทิ การประท้วงของกลุ่มที่นิยมระบอบคอมมิวนิสต์  ความขัดแย้งระหว่างกลุ่มปฏิรูปเศรษฐกิจกับกลุ่มอนุรักษ์นิยม  ความขัดแย้งระหว่างประธานาธิบดีกับนายกรัฐมนตรีเกี่ยวกับมาตรการปฏิรูปเศรษฐกิจ   ปัญหาการเรียกร้องเอกราชของไครเมีย  ปัญหาเงินเฟ้อและเศรษฐกิจตกต่ำ เป็นต้น

           สมัยการบริหารประเทศของประธานาธิบดี Leonid Kuchma (ค.ศ. 1994-2005)

           นาย Leonid Kuchma อดีตผู้อำนวยการใหญ่ของโรงงานผลิตหัวรบขีปนาวุธของสหภาพ  โซเวียตที่เมืองดนีโปรเปตรอฟสค์ (Dnepropetrovsk)  ได้รับชัยชนะในการเลือกตั้งประธานาธิบดีมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1994  โดยได้ประกาศนโยบายการปฏิรูปเศรษฐกิจแนวทางใหม่และการสร้างความสมดุลในการดำเนินความสัมพันธ์กับรัสเซียและตะวันตกในนโยบายต่างประเทศ  แต่ในภาพรวม ประชาชนไม่พอใจในผลงานของรัฐบาล  รวมทั้งได้มีรายงานข่าวในทางลบเกี่ยวกับประธานาธิบดี Kuchma และคณะรัฐบาลหลายครั้ง อันส่งผลให้ เมื่อนาย Kuchma หมดวาระการดำรงตำแหน่งในปี ค.ศ. 2004  ประชาชนในยูเครนได้รวมตัวกันชุมนุมต่อต้านระบบของนาย Kuchma และผลการเลือกตั้งประธานาธิบดีที่ไม่โปร่งใส โดยมีนาย Viktor Yushchneko ผู้นำฝ่ายค้านเป็นแกนนำ การชุมนุมเคลื่อนไหวในยูเครนครั้งนี้ รู้จักกันในชื่อเรียก “Orange Revolution” ซึ่งส่งผลให้นาย Yushchenko ผู้นำฝ่ายค้าน ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ และยุโรป ได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดียูเครนในเวลาต่อมา

ยูเครนในปัจจุบัน

           สถานการณ์การเมือง  นาย Viktor Yushchenko ผู้นำใน Orange Revolution ได้เข้ารับตำแหน่งประธานาธิบดีเมื่อวันที่ 23 มกราคม ค.ศ.  2005  โดยมีนาง Yulia Timoshenko พันธมิตรใน Orange Revolution ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี  อย่างไรก็ดี  ประชาชนได้แสดงความไม่พอใจต่อประสิทธิภาพในการบริหารประเทศของรัฐบาลและความล่าช้าในการปฏิรูปเศรษฐกิจ  ยิ่งไปกว่านั้น การที่ประธานาธิบดี Yushchenko ได้ปลดนาง Timoshenko ออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรี เมื่อเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2005
เนื่องจากความไม่ลงรอยในการบริหารประเทศ พร้อมกับหันไป “จับมือ” กับนาย Yanukovich หัวหน้าพรรคฝ่ายค้านและอดีตคู่แข่งทางการเมือง  ได้ก่อให้เกิดคำถามเกี่ยวกับเอกภาพและความศักดิ์สิทธิ์ของ Orange Revolution  

           ผลการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรของยูเครนเมื่อวันที่ 26 มี.ค. 49  ปรากฏว่า พรรคของนาย Yushchenko ได้รับคะแนนเสียงสนับสนุนเป็นอันดับที่ 3 รองจากอันดับที่ 1 คือพรรคของนาย Yanukovich และอันดับที่ 2 คือพรรคของนาง Timoshenko  ซึ่งต้องมีการเจรจาสร้างพันธมิตรเพื่อจัดตั้งรัฐบาลผสมขึ้น จะเป็นอีกตัวแปรหนึ่งที่กำหนดเสถียรภาพและทิศทางการเมืองและการปฏิรูปเศรษฐกิจของยูเครนในอนาคต 

           สถานการณ์ทางเศรษฐกิจ  เศรษฐกิจของยูเครนเติบโตประมาณร้อยละ 5 ในช่วงปี ค.ศ. 200-2004 ก่อนที่จะเติบโตช้าลงในปี ค.ศ. 2005 อันสืบเนื่องจากสถานการณ์ความวุ่นวายทางการเมือง  ความไม่มีเสถียรภาพทางการเมืองที่ยืดเยื้อมาจนถึงปัจจุบันยังส่งให้การลงทุนจากต่างประเทศชะลอตัว  และก่อให้เกิดภาวะเงินเฟ้อสูงอย่างต่อเนื่อง  นอกจากนี้  อุตสาหกรรมส่งออกหลักของประเทศ คือ อุตสาหกรรมเหล็กและผลิตภัณฑ์จากเหล็ก ซึ่งเป็นแหล่งรายได้เข้าประเทศที่สำคัญ ต้องประสบผลกระทบจากราคาเหล็กในตลาดโลกที่ต่ำลง  อัตราว่างงานยังอยู่ในระดับสูง ในขณะที่อัตราค่าจ้างต่ำ (ประมาณ 180 ดอลลาร์สหรัฐต่อเดือน)

           สถานการณ์ทางด้านการต่างประเทศ  หลัง Orange Revolution นโยบายต่างประเทศของยูเครนได้ปรับทิศทางให้ใกล้ชิดกับตะวันตกมากขึ้น โดยอาศัยการยอมรับจากตะวันตกในฐานะประเทศที่เป็นตัวอย่างการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยในยุโรปตะวันออก มาใช้เป็นประโยชน์ในการดำเนินนโยบายต่างประเทศที่มุ่งสู่ตะวันตก โดยเฉพาะการเข้าเป็นสมาชิกองค์การ NATO ในขณะเดียวกันก็รักษาสถานะพิเศษในความสัมพันธ์กับรัสเซียพร้อมกับพยายามให้รัสเซียยอมรับความเสมอภาคในฐานะรัฐเอกราช

           อย่างไรก็ดี เมื่อเดือนมกราคม ค.ศ. 2006 ได้เกิดกรณีขัดแย้งระหว่างยูเครนกับรัสเซีย อันสืบเนื่องจากการที่รัสเซียได้ปรับราคาก๊าซที่ขายให้กับยูเครนสูงขึ้นกว่า 2 เท่า ส่งผลให้เกิดวิกฤตการณ์ด้านพลังงานขึ้นในยูเครน และสร้างความกังวลให้แก่ยุโรปซึ่งนำเข้าก๊าซส่วนใหญ่จากรัสเซียผ่านยูเครน  แม้ว่ายูเครนจะยอมจ่ายราคาค่าก๊าซตามที่รัสเซียต้องการ แต่สถานการณ์ดังกล่าวก็ได้ทำให้ทั้งสองประเทศดำเนินความสัมพันธ์กันอย่างระมัดระวัง